Psychoterapia Gestalt jest jednym z wiodących podejść w psychologii humanistycznej, uważanej za trzecią po psychoanalizie i behawioryzmie tradycję w psychologii. Teoria i praktyka terapii Gestalt, jak pisze Victor Chu* zawiera się w formule „Tu i Teraz – Ja i Ty”.
Pracując w nurcie Gestalt łączę trzy obszary funkcjonowania człowieka: Głowę, czyli przekonania, myśli i psychoedukację, Serce czyli obszar emocji i przeżywania oraz Ciało, czyli wszystko co ucieleśnione.
Dekalog Gestalt
To swoisty przepis na życie: życie w autentyczności, w zgodzie ze sobą, w byciu tu i teraz. Życie po gestaltowsku oznacza doświadczanie świata w całej jego różnorodności. Jest tu miejsce na Ja, na relację Ja-Ty, na tworzenie My, na przeżywanie radości i smutku, na świadomość, na zmianę, na decyzję o pozostaniu w tym co jest…
Autorem Dekalog Gestalt jest Claudio Naranjo, znany terapeuta Gestalt, psychiatra i jeden z uczniów Fritza Perlsa, uznawanego za ojca Gestaltu.
Żyj teraz – zwracaj uwagą bardziej na teraźniejszość, niż przeszłość i przyszłość.
Żyj tutaj – zajmij się tym, co jest obecne, a nie tym, czego nie ma.
Przestań sobie wyobrażać – doświadczaj tego, co rzeczywiste.
Przestań niepotrzebnie myśleć – zamiast tego patrz i smakuj.
Wyrażaj siebie – nie manipuluj, nie tłumacz, nie uzasadniaj, nie osądzaj.
Poddaj się przeżywaniu nieprzyjemności i bólu, tak jak poddajesz sie przeżywaniu przyjemności. Nie ograniczaj swojej świadomości.
Nie akceptuj żadnego „powinienieś” z wyjątkiem tego, co naprawdę Twoje.
Weź pełną odpowiedzialność za swoje czyny, uczucia i myśli.
Poddaj sie temu jaki jesteś. Nie udawaj kogoś innego.
Bądź sobą i pozwól być sobą innym.
*Victor Chu, Psychoterapia Gestalt, Łódź 2017, przełożyły Sława Lisiecka i Alicja Wilkołazka
Tak zwane modlitwy Gestalt
Pod koniec lat sześćdziesiątych Fritz Perls, napisał kilka zdań, które potem uznano za „modlitwę” nurtu Gestalt. Często te zdania cytuje się, jako podwaliny psychoterapeutycznego podejścia w nurcie Gestalt. Jednak pod wpływem zmian kulturowych i społecznych modlitwa ta ulegała modyfikacjom, podkreślając, że indywidualizm, tak potrzebny w latach 60′, współcześnie w nadmiarze czy swojej wypaczonej formie prowadzić może do wielu trudności relacyjnych.
Poniżej przedstawiam oryginalną wersję tak zwanej modlitwy I, jej II wersję oraz propozycję III, współczesnej wersji.
I Modlitwa Gestalt:
„Ja robię swoje, a ty swoje.
Nie jestem na tym świecie po to, by spełniać twoje oczekiwania,
a ty nie jesteś na tym świecie, by spełniać moje.
Ty to ty, a ja to ja.
I jeśli przypadkiem natrafimy na siebie to wspaniale,
jeśli nie, to nic nie można na to poradzić.”
Fritz Perls, „Gestalt Therapy Verbatim”, 1969
II Modlitwa Gestalt:
„Jeśli ja robię swoje i Ty robisz swoje,
stajemy wobec niebezpieczeństwa utraty siebie nawzajem,
i nas samych.
Ja nie jestem na tym świecie po to, aby spełniać Twoje oczekiwania,
ale jestem na tym świecie, aby Cię utwierdzać
w Twym niepowtarzalnym ludzkim istnieniu,
I być utwierdzanym przez Ciebie.
Jesteśmy w pełni sobą tylko w odniesieniu do siebie nawzajem.
Ja oddzielone od Ty
rozpada się.
Nie znajduję Cię przez przypadek;
docieram do Ciebie poprzez aktywne poszukiwanie,
miast biernie czekać, co mi się przydarzy.
Mogę świadomie kształtować zdarzenia.
Muszę zacząć od siebie, to prawda,
ale nie wolno mi na sobie poprzestać.
Prawda zaczyna się od DWOJE.”
(Autor: W. Tubbs, 2020 r.)
III Modlitwa Gestalt:
„Ty robisz swoje rzeczy a ja robię swoje,
wiele moich spraw łączy się z tobą
i ja mam wkład w wiele z twoich spraw.
Ja mogę być sobą z tobą podczas
gdy ty możesz być sobą ze mną.
Ja wiem o sobie podczas
gdy ty pozostajesz sobą.
I choć spotkaliśmy się przypadkowo
i będziemy trwać razem lub osobno,
nasze życie nigdy nie będzie już takie samo
ponieważ nasze spotkanie nas wzbogaciło.”
(Autorka: Carmen Vazquez, tłum. Agata Szymków).
Zuzanna Filipowska 